ვაან ოვანესიანი: სომხეთის ტერიტორიაზე ბომბდამშენები არ არიან
საქართველო-რუსეთის ამ ომზე კიდევ ბევრჯერ დაიწერება და მრავალი ჭორ-მართალიც გაირკვევა. რუსულ პრესას თუ დავუჯერებთ, ოკუპაციის დაწყების პირველ დღეებში საქართველოს ქალაქების დაბომბვა თითქოს სომხეთიდან, გიუმრის რუსული ბაზიდან აფრენილმა თვითმფრინავებმა განახორციელეს. თუმცა სომხეთის პარლამენტის ვიცე-სპიკერი ვაან ოვანესიანი ამ ფაქტს კატეგორიულად უარყოფს. ამ და სხვა საკითხებზე "ჯორჯიან თაიმსი" ვაან ოვანესიანს ესაუბრა
"ჯორჯიან თაიმსი": როგორ ფიქრობთ, რითია გამოწვეული ის მოვლენები, რაც დღეს საქართველოში ხდება?
ვაან ოვანესიანი: ვფიქრობ, ამის მიზეზი 90-იანი წლების დასაწყისში უნდა ვეძებოთ.
_ კერძოდ?
_ ვფიქრობ, საქართველოს ტერიტორიაზე ეროვნული უმცირესობების მიმართ უფრო ტოლერანტული ურთიერთობა რომ ყოფილიყო, მაშინ სეპარატისტული მოძრაობის დაწყების მიზეზი ვერავის მიეცემოდა. როცა დაიწყება, მაშინ უკვე მათი გაჩერება ძალიან ძნელია.
_ რუსეთმა სუვერენული საქართველოს ტერიტორიის თითქმის ნახევრის ოკუპაცია რომ მოახდინა, ამას რა შეფასებას მისცემდით?
_ სიმართლე გითხრათ, არ ვფლობ ინფორმაციას, რომ რუსეთმა ნახევარი საქართველოს ოკუპაცია მოახდინა. ვუყურებ "სიენენს", "ბიბისის", რუსეთის ტელევიზიას, "ევრონიუსს" და საქართველო რომ ოკუპირებულია, სიმართლე გითხრათ, არ გამიგია.
_ თბილისი, ქაუთაისი, გორი, და რომელი ერთი ქალაქი, თუ დასახლებული პუნქტი ჩამოგითვალოთ, რამდენჯერმე რომ დაბომბეს, არც ეს გაგიგიათ?
_ ეს, რა თქმა უნდა, საშინელებაა. ის რომ დასახლებული პუნქტები დაბომბილია, მხოლოდ თქვენგან მესმის, თორემ ის არხები, რომლებსაც ვუყურებ, ამ ინფორმაციას არ ადასტურებენ. მაგალითად, ისეთი ქალაქები, როგორიცაა რუსთავი, ზესტაფონი და მრავალი სხვა, თელავი არ დაუბომბავთ. მე სამხედრო ექსპერტი არა ვარ და როდესაც გაირკვევა პირველმა ვინ გაისროლა, მაშინ შესაძლებელი იქნება პასუხისმგებლობაზე საუბარი.
_ სხვათა შორის, ის თვითმფრინავები, რომლებმაც საქართველოს ქალაქები დაბომბეს, გიუმრის რუსული სამხედრო ბაზიდან აფრინდნენ და ამას რა შეფასებას მისცემდით?
_ მე ამას ვაფასებ, როგორც თავხედურ სიცრუეს. სომხეთის ტერიტორიაზე ბომბდამშენები არ არიან. საქართველოს ხელისუფლების განცხადებაც ასეთია და ასეთი ინფორმაცია საიდან მოიტანეთ, არ ვიცი. ეს არის დეზინფორმაცია. გიუმრის ბაზაზე არის მხოლოდ გამანადგურებლები, ბომბდამშენები არ არის. გამანადგურებლებს არ შეუძლიათ დაბომბონ. მათ სხვა დანიშნულება გააჩნიათ.
_ საქართველოს ტერიტორიულ მთლიანობას უჭერთ თუ არა მხარს და რუსეთის ქმედებებს როგორ აფასებთ?
_ ჩვენ საქართველოს ტერიტორიული მთლიანობის წინააღმდეგ არასოდეს გამოვსულვართ. თქვენ გაგიგიათ, რომ სომხეთის ოფიციალური ხელისუფლების წარმომადგენლები საქართველოს ტერიტორიული მთლიანობის წინააღმდეგ გამოსულივყვნენ? საქართველოს ტერიტორიული მთლიანობა ჩვენთვის საერთოდ განხილვის საკითხს არ წარმოადგენს, მაგრამ ვიცით ასევე, რომ ტერიტორიული მთლიანობა და ხალხთა თვითგამორკვევის საკითხები წინააღმდეგობაში არ მოდიან. ტერიტორიული მთლიანობა ეს საერთაშორისო სამართლის პრინციპია და იგი ორ სუვერენულ სახელმწიფოს შორის გამოიყენება. არცერთ სახელმწიფოს არა აქვს უფლება მეორის ტერიტორიის დაპყრობისა, მაგრამ თუ ეროვნული უმცირესობა მიიჩნევს თავს უფლებაშელახულად, მას საკუთარი ნების გამოხატვის და თვითგამორკვევის უფლება აქვს, რაც საქართველოს ტერიტორიაზე სინამდვილეში ხდება. მე გავიმეორებ, შეფასების მიცემა შეიძლება მხოლოდ მას შემდეგ, რაც გაირკვევა, თუ პირველმა რომელმა გაისროლა.
_ მას შემდეგ, რაც ახლა საქართველოში ხდება, შესაძლებელია თუ არა ჯავახეთში მცხოვრებმა სომხებმაც მოითხოვონ ავტონომია?
_ ჯავახეთის სომხებს ასეთი გეგმა რომ ჰქონოდათ, ისინი ამას დიდი ხნის წინ, როცა საქართველო 90-იან წლებში ნაწილ-ნაწილად იშლებოდა, მაშინ გააკეთებდნენ. მაგრამ სომხებმა ეს არ გააკეთეს. სამწუხაროდ, ეტყობა, ქართულ საზოგადოებაში არის ხალხი, რომელიც ამას ვერ აფასებს.
_ როგორ ფიქრობთ, როგორ დასრულდება რუსეთ-საქართველოს ეს დაპირისპირება? როგორ განვითარდება სიტუაცია სამომავლოდ?
_ იცით, ღმერთმა ინებოს, რომ მალე დასრულდეს. იმიტომ, რომ თითოეული გარდაცვლილი ისეთი ჭრილობაა, რომელიც დიდხანს არ ხორცდება. ეს ის ჭრილობებია, რომელიც შემდგომში ნორმალურ ურთიერთობათა დამყარებას ძალზე გაართულებს. რაც მე ყველაზე ძალიან მაკვირვებს ისაა, რომ კონფლიქტში ჩართული სამივე მხარე მართლმადიდებელია.