ეკა ბუჩუკური
რუსეთმა შესაძლოა, WTO-ში შესვლასთან დაკავშირებით, აღებული ვალდებულებების ნაწილის შესრულებაზე უარი თქვას. ამის შესახებ განცხადება რუსეთის საგარეო საქმეთა მინისტრმა სერგეი ლავროვმა, 2011 წელს რუსული დიპლომატიის საქმიანობის შედეგების შემაჯამებელ ბრიფინგზე გააკეთა.
"რუსეთმა აღნიშნული გადაწყვეტილება შესაძლოა, აშშ-ის მიერ ჯექსონ-ვენიკის დათქმის მოქმედების გაგრძელების გამო მიიღოს. თუ რუსეთის WTO-ში გაწევრიანებასთან დაკავშირებით დოკუმენტების რატიფიცირების პროცესის დასრულების დროისათვის, ჯექსონ-ვენიკის დათქმა შენარჩუნებული იქნება, WTO-ს ფარგლებში გაფორმებული შეთანხმება აშშ-სთან ვაჭრობაში, გამოყენებული არ იქნება", - განაცხადა ლავროვმა.
ბოლო პერიოდში ყბადაღებული ჯექსონ-ვენიკის დათქმა ამერიკის კონგრესმა 1974 წელს, სსრკ-ამერიკის „ცივი ომის" პერიოდში მიიღო. ამ დათქმის მიხედვით, ქვეყნებს, რომლებიც საკუთარ მოქლაქეებს თავისუფლების უფლებებს უზღუდავდნენ და სხვა ქვეყნებში, მათ შორის ამერიკაში ემიგრირების საშუალებას არ აძლევდნენ, ამერიკაში შეტანილ საქონელზე საკმაოდ დიდ საბაჟო გადასახადს იხდიდნენ. 1974 წლის შემდეგ, ამერიკის კონგრესს ყოველწლიურად ძალაში შეჰყავს ჯექსონ-ვენიკის დათქმა. იმ შემთხვევაში, თუ რუსეთი WTO-ს წევრი გახდება, მასზე უკვე დათქმა ვეღარ განხორციელდება.
შეეხება თუ არა აღებული ვალდებულებების ნაწილის შესრულებაზე უარის თქმა კონკრეტულად საქართველოს და მის პროდუქციის რუსულ ბაზარზე შეტანას, ეკონომიკის ექსპერტი დემურ გიორხელიძე Geotimes.ge-სთან საუბარში მიიჩნევს, რომ აუცილებლად შეეხება.
„ობიექტურად თუ შევხედავთ სიტუაციას, WTO-ს წევრი ქვეყნების ურთიერთობა, არ შეიძლება დისკრიმინაციული იყოს. ჯექსონ-ვენიკის დათქმა საბჭოთა კავშირის წინააღმდეგ იყო მიმართული, რათა საბჭოთა კავშირისთვის ამერიკული ტექნოლოგიები, განსაკუთრებით სამხედრო კომპლექსთან დაკავშირებული, არ ყოფილიყო ხელმისაწვდომი. ახლა, როცა გადატვირთვის პოლიტიკაზეა საუბარი და საგარეო ვაჭრობაში ახალი თამაშის წესებზე, ბუნებრივია, ამ დათქმის შენარჩუნება მსოფლიო სავაჭრო ორგანიზაციის წესდებას არღვევს. მაშინ, რუსეთი, როგორც თვითონ მან განაცხადა, თვითნებურად მოიქცევა და ბუნებრივია, ეს შეეხება საქართველოსაც. აღებული ვალდებულებების უარყოფა ყველა მიმართულებით უნდა გავიგოთ. რუსეთ-საქართველოს შორის არსებული ძალიან ცუდი პოლიტიკური ურთიერთობები, ავტომატურად იმას ნიშნავს, რომ რუსეთის მოქმედება საქართველოს მიმართ ეკონომიკურ, საგარეო-სავაჭრო ნაწილშიც თვითნებური იქნება, რაც ცხადია, ჩვენთვის სასურველი არ არის",-აღნიშნავს ეკონომიკის ექსპერტი.
ამერიკამ 2002 წელს რუსეთი, როგორც სავაჭრო ქვეყანა აღიარა. პარადოქსალურია, მაგრამ ამის შემდეგაც, ამერიკის კონგრესის მიერ, ყოველ წელს ხდება ჯექსონ-ვენიკის დათქმის განახლება. ამავე დროს რუსეთს ამერიკასთან ნორმალური სავაჭრო ურთიერთობები გააჩნია. საერთაშორისო ექსპერტები მიჩნევენ, რომ დათქმის ყოველწლიური განახლება, შიდაამერიკული პოლიტიკის ნაწილია, რადგან რა მიზეზებს აღარ იგონებდნენ კონგრესში, რომ ყოველ წელს მისთვის გაგარძელების უფლება მიეცათ. არადა, ექსპერტების აზრით, ჯექსონ-ვენიკის დათქმას საფუძვლად სსრკ-დან მოქალაქეების ემიგრირების პრობლემა უდევს, რაც დღეს აბსურდულია.
იყენებს თუ ამერიკა 1974 წელს მიღებულ ჯექსონ-ვენიკის დათქმას რუსეთის წინააღმდეგ ბერკეტად და რუსეთის ამ განცხადების შემდეგ, მისცემს თუ არა ამერიკის კონგრესი ბარაკ ობამას დათქმის გაგრძელების საშუალებას. დემურ გიორხელიძეს მიაჩნია იმიტომ კეთდება ასეთი მკვეთრი განცხადებები, რომ ორივე ქვეყანაში საპრეზიდენტო არჩევნები ახლოვდება და ეს ამომრჩველზეა გათვლილი.
„ეს ამერიკის პოლიტიკის ნაწილია. WTO-ში გაწევრიანებას რუსეთისთვის დიდი მომხიბლაობა ის აქვს, რომ მათ ამერიკის ბაზარი გაეხსნება, ნაკლებად აინტერესებს მას საქართველო და სხვა ქვეყნები. რუსეთს ამ ორგანიზაციის წევრობა თავისი საექსპორტო პროდუქციის, მეტალი იქნება ეს თუ სხვა რაიმე პროდუქცია, მსოფლიოს ერთ-ერთ უდიდეს ბაზარზე აძლევს თავისუფალი ვაჭრობის საშუალებას. თუკი მას ამ ბაზარს დაუხურავენ, მაშინ რუსეთი იმოქმედებს ისე, როგორც ჩათვლის საჭიროდ, ანუ კონფრონტაციული გზა გაგრძელდება. წელს ძალიან რთული წელია, საპრეზიდენტო არჩევნებია რუსეთშიც, ამერიკაშიც, საქართველოშიც, სწორედ ამიტომაც კეთდება ასეთი მკვეთრი განცხადებები, რომელიც ამომრჩევლისთვისაა გათვლილი. ნებისმიერ ქვეყანაში ასე იქცევიან, მაგრამ ეს არ უწყობს ხელს სწორი პოლიტიკის განვითარებას. სახელმწიფოს რეალური პოლიტიკური და საღი ინტერესები პიარ- კამპანიებს და იმ გეგმებს ეწირება, რომელსაც თანამედროვე საინფორმაციო ტექნოლოგიების საშუალებით, პოლიტიკური ტექნოლოგები იყენებენ და ეს ძალიან დამაფიქრებელია. ჩვენ შეიძლება ვივარაუდოთ, რომ ამ პოლიტიკური მოსაზრებებით, ვთქვათ საარჩევნო ტექნოლოგიების მიზნებიდან გამომდინარე, შეიძლება საერთაშორისო არენაზე გამწვავებებსაც ველოდოთ და ამის ნიშნები, სამწუხაროდ უკვე არის"-აცხადებს ეკონომიკის ექსპერტი დემურ გიორხელძე.
|
Facebook
Twitter
Linked
Youtube
პოლიტიკა
